Le Roy tuin

de ecokathedraal van Heerenveen

nl NL ar AR zh-CN ZH-CN cs CS da DA en EN fr FR fy FY de DE el EL iw IW it IT ja JA no NO pl PL pt PT ru RU es ES sv SV tr TR
  • Samenwerking tussen mens, plant en dier
    Waar ruimte de tijd krijgt, en tijd de ruimte
Vlak  voor de aanleg van de Le Roy tuin in 1966

Het verhaal achter de Le Roy tuin in Heerenveen:

Stel u zich een middelgrote stad voor die in verband met het groeiend aantal inwoners uit moet breiden. Een groot stuk weiland met een agrarische bestemming wordt bouwrijp gemaakt, en er worden honderden woningen en flats gebouwd. Een kilometer lange en 20 meter brede strook blijft in het midden van de wijk over. Meestal een ideale ruimte om gras in te zaaien, bestrating voor wandelpaden, een paar boompjes, struiken en bankjes te plaatsen, en door vakkundig onderhoud zal de strook er na 50 jaar nog precies zo uitzien als in het begin. Alleen de solitaire boompjes zouden groter worden.

Stelt u zich nu eens voor dat iemand een ander idee heeft en zegt: laten we de strook op een aantal plekken volgooien met puin van gesloopte gebouwen. Laten we gaten graven waar een vijver kan ontstaan. Laten we tientallen verschillende bomen en struiken min of meer willekeurig planten en vervolgens doen we zo goed als niets. We wachten af en geven de ruimte de tijd en de tijd de ruimte.

Dit is wat er in 1966 in Heerenveen  gebeurde toen Louis Le Roy (1924 – 2012) van de gemeente carte blanche kreeg om een stuk grond naar zijn ideeën vorm te geven. Zonder ook maar één tekening te maken, zonder één voorbeeld te kunnen laten zien wat het gaat worden, en zonder een eindresultaat voor ogen.

Le Roy was tot het inzicht gekomen dat natuurlijke processen geen schijn van kans meer hebben in de openbare ruimte in een stad (en ook niet daar buiten). De natuur werd overal uitgeschakeld en zeer vakkundig in toom gehouden. Controle en beheersing van natuur door de mens voerde de boventoon en resulteerde in een kille, grijze woonomgeving. Wat nu als je de natuur gaat inschakelen i.p.v. uitschakelen? Wat als je voorwaarden schept waarin natuurlijke processen tot ontwikkeling kunnen komen zonder de mens daarbij weg te laten? Wij behoren ten slotte ook tot de natuur, maar hebben onszelf daar boven verheven met alle desastreuze gevolgen van dien.  

Le Roy noemde zijn projecten ecokathedralen: een samenvoeging van eco (natuur) en kathedraal (cultuur). Geen kathedralen in de religieuze betekenis van het woord, maar omdat het soms eeuwen duurde voordat een kathedraal klaar was. De meeste mensen die er aan meegebouwd hebben wisten dat ze het eindresultaat nooit zouden aanschouwen. Le Roy wist dat een stad op een of andere manier een relatie nodig heeft met de natuur om te overleven. Door grondgebied uit te sluiten van de gebruikelijke planologie, en daar creatieve, natuurlijke processen in de tijd te laten ontstaan, kunnen wij er weer aan herinnerd worden dat het zinloos en gevaarlijk is om de tijd steeds verder in te korten en ons alleen maar te richten op snelheid.

Eindeloos, jaar in, jaar uit, stapelde Le Roy op zijn eigen stuk grond in Mildam stenen, trottoirbanden en klinkers die hij van stratenmakers kreeg. Hij wilde laten zien wat één mens kan realiseren, om daarmee aan te tonen hoeveel 1% van de mensheid zou kunnen bewerkstelligen als zijn op dezelfde manier bouwen in de tijd. Zijn ideeën kregen niet alleen in Nederland maar ook in Duitsland, Frankrijk, Italië en Oostenrijk navolging. Hij gaf door heel Europa lezingen en er werden projecten gestart. De Dokumenta in Kassel nodigde hem uit om op het terrein een ecokathedraal te bouwen. Geld speelde geen rol! Maar Louis weigerde de opdracht omdat zijn bouwwerk na een jaar weer zou worden afgebroken. “Als ik de tijd niet krijg dan ben ik niet geïnteresseerd!” was zijn antwoord.

Le Roy wist dat zijn werk een generatief proces was, dat ook na zijn dood door zou moeten gaan anders zou het zinloos zijn geweest. Hij richtte samen met zijn vrouw de Stichting TIJD op, met als doel dat de bestaande ecokathedrale processen door zouden gaan en dat nieuwe ecokathedralen opgestart en begeleidt moeten worden. Elke stad en elk dorp zou 1% van het grondgebied een ecokathedrale bestemming moeten geven! In Mildam, Heerenveen, Groningen en Antwerpen (B) zijn de voorbeelden te bekijken.

De ecokathedraal in Heerenveen ligt in de openbare ruimte dat eigendom is van de gemeente. In de politiek is lange termijn denken nog geen gemeengoed, en de kans was aanwezig dat het experiment na een aantal jaren gestopt zou worden. Om dit te voorkomen is in 2005 een 100 (!) jarige overeenkomst getekend dat het ecokathedrale proces onder toezicht van de Stichting TIJD door zou mogen gaan. Een unicum in de politiek!

Sinds de start in 1966 zijn er nog maar 55 jaar voorbij. We zijn nog maar net begonnen.

Een chronoligisch geordende serie foto's  van de Le Roy tuin in Heerenveen:

Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin Geschiedenis van de Le Roy tuin

Hou mij op de hoogte van updates op deze site

Schakel javascript in om dit formulier in te dienen

In het nieuws

Rotterdam Ecocity World Summit 02021

Rotterdam Ecocity World Summit 2021 Ecokathedraal Louis Le Roy
Ecocity World Summit 02021 met aandacht voor ecokathedralen

Voor de 14e keer wordt de Ecocity World Summit gehouden, dit jaar in Nederland en wel in Rotterdam. Wereldwijd komen hier bezoekers om zich te laten informeren over de stand van zaken rond het ontwikkelen van ecologisch verantwoorde steden. Dit jaar is er ook een bijdrage over ecokathedralen. De ervaringen die we de afgelopen halve eeuw hebben opgedaan met de ecokathedralen in Heerenveen en Mildam willen we graag delen met anderen.

Lees meer...

Harlinger wethouders bezoeken Le Roy tuin i.v.m. Balklandpark

Wethouders Harlingen en heerenveen bezoeken le roy tuin ivm balklandpark
Harlinger en Heerenveense wethouder en initiatiefnemers Balklandpark bezoeken Le Roy tuin

Woensdag 9 juli 02021 brachten de wethouders Harry Boon (o.a. duurzaamheid, biodiversiteit en openbare ruimte) en Erik de Groot (o.a. cultuur en ruimtelijke ordening) van de gemeente Harlingen een bezoek aan de Le Roy tuin in Heerenveen. Ook Janneke Smitstra en Nadja Rientjes waren aanwezig. Zij willen in het Balklandpark in Harlingen een ecopark aanleggen, waarbij de Le Roy tuin als inspiratie geldt.

Lees meer...

Aandacht voor ecokathedralen in Porto Design Biënnale 02021

Porto Design Biennale 2021 ecokathedraal eco-cathedral
Installatie in Museum of vibrant matter over de ecokathedraal

Op de Porto Design Biënnale 02021 in Portugal wordt met een documentaire video over Louis Le Roy en een kleine stapelmuur aandacht besteed aan de ecokathedrale filosofie van Louis Le Roy.  De installatie is te zien in het "Museum of vibrant matter" dat ons wil laten nadenken over de vraag hoe we met lokaal beschikbaar materiaal  een omgeving kunnen creeëren die niet alleen goed is voor de mens, maar voor alle levende wezens, de bodem, het water en de lucht. Kortom: de ecologie.

Lees meer...

"Voor een goed begrip van hetgeen geschreven wordt, moet steeds worden bedacht dat wanneer de natuur ter sprake komt daar dan stééds natuurlijke processen mee bedoeld worden, maar nooit de natuur in haar tijdelijke verschijningsvorm". Louis G. Le Roy ( 01924 - 02012 )

"Als we bouwen, laten we dan bedenken dat we voor de eeuwigheid bouwen. Laat het niet zijn voor het huidige genot, nog voor het huidige gebruik alleen; Laat het een zodanig werk zijn dat onze nakomelingen ons er dankbaar voor zijn". John Ruskin ( 01819 - 01900 )